‘Gwiaździsta noc’ van Gogha miała powstać w innym czasie. Pokazali badania
PAP,
oprac.Marta Korycka26 października 2026, 08:56
Od ponad stu lat zagadką pozostaje czy niebo pokazane na obrazie “Gwiaździsta noc” jest wytworem fantazji Vincenta van Gogha, czy bardziej realnym odwzorowaniem układu obiektów na niebie. Teraz pojawiła się nowa teoria, wyniki badań naukowcy opublikowali w “Scientific Reports”.
Dodaj nas do ulubionych źródeł w Google
Obraz “Gwiaździsta noc” Vincenta van Gogha przedstawia nie fantazję malarza, a rzeczywisty układ obiektów na niebie – uważają koreańscy naukowcy. Określili nawet datę, w której taka konfiguracja obiektów astronomicznych była widoczna.
Koreańczycy zastosowali nowe podejście i podważają datowanie obrazu
Obraz został namalowany podczas pobytu van Gogha w miejscowości Saint-Rémy-de-Provence we Francji, gdzie poddał się leczeniu psychiatrycznemu. Przedstawia widok sierpa Księżyca i Wenus w otoczeniu rozgwieżdżonego nieba. Na obrazie widać też wioskę oraz cyprysy. Wcześniejsze analizy astronomiczne stosowały ograniczenie powszechnie przyjętego założenia, że obraz powstał w czerwcu 1889 roku. W efekcie prowadziły do sprzecznych wniosków z puntu widzenia astronomii.
W nowym badaniu zespół naukowców, którym kierował Elijah Jeong-hyun Kim z Uniwersytetu Kyung Hee w Korei Południowej, zastosował inne podejście. Ustalił ramy czasowe, w których Księżyc i Wenus mogły znajdować się w polu widzenia malarza. Potemdopasował widok gwiazd, uwzględnił dane meteorologiczne, warunki bioklimatyczne i przeanalizował zachowaną korespondencję artysty.
Metodę najpierw przetestowano na obrazach innych malarzy: Adama Elsheimera (1578-1610) i Jeana-Françoisa Milleta (1814-1875) oraz zweryfikowano na dwóch obrazach nocnych van Gogha z 1888 roku, dla których znane jest dokładne miejsce powstania.
Znany jest szkic tego samego terenu w Saint-Rémy-de-Provence, wykonany wcześniej przez malarza. Nałożono go na widok nieba z 1889 roku. Okazało się, że o świcie około 22 lipca 1889 roku odpowiednie obiekty astronomiczne znajdują się w obrębie tego kadru: Księżyc w fazie malejącego sierpa, Wenus oraz gromada Hiady. Na tę samą datę wskazuje geometria układu gwiazd, historyczne zapisy stanu pogody, a także listy artysty.
Autorzy publikacji uważają, że stanowi to mocny argument podważający dotychczasowe datowanie obrazu “Gwiaździsta noc” na czerwiec 1889 roku. Wskazują też, że podobną metodologię można będzie zastosować w badaniach innych historycznych obrazów przedstawiających nocne niebo.
Zobacz wideoCzuły Oprawca o sztuce: Sztuką naprawdę warto się snobować
Czy “Gwiaździsta noc” van Gogha powstała właśnie wtedy?
W artykule wskazano również możliwe ograniczenia metody. Uzyskany wniosek nie rozstrzyga, kiedy rozpoczęta została praca artysty nad obrazem, ani czy dokonano późniejszych przeróbek. Autorzy nie upierają się przy konkretnej dacie 22 lipca, ale przypuszczają, że inspiracją dla malarza mogły być wrażenia obserwacyjne z kilku kolejnych nocy w okolicach tej daty.
Naukowcy podkreślili także, że niski współczynnik skalowania w dopasowaniu kształtów metodą Prokrustesa (technika analizy statystycznej przeznaczona do porównywania kształtów, opierająca się na minimalizacji sumy kwadratów odległości pomiędzy odpowiadającymi sobie punktami dwóch figur), którą zastosowano, sam w sobie nie jest rozstrzygającym dowodem.
Vincent van Gogh (1853-1890) to holenderski malarz postimpresjonistyczny. Największą sławę zyskał po śmierci i jest obecnie uznawany za jednego najważniejszych artystów w historii sztuki. W publicznie dostępnych kolekcjach muzealnych i galeriach sztuki znajdują się setki obrazów van Gogha. Obraz “Gwiaździsta noc” znajduje się w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Nowym Jorku w Stanach Zjednoczonych.
PAP,
oprac.Marta Korycka
Polski film zakazany od 30 lat. O procesie powstał dokument
Cytat dnia. Olaf Lubaszenko: Z wiekiem przychodzi życiowa mądrość, która mówi, że…
Pragniesz włosów błyszczących jak tafla lustra? Spróbuj tego sposobuMATERIAŁ PROMOCYJNY
Zgarnął 11 Oscarów bez komputerowych sztuczek. Ustanowił rekord- <img src="https://bi.im-g.pl/im/96/8f/1f/z33094550H.jpg" alt="Zamiast ślubu zawarli pakt. Kochanek szukała mu wśród swoich uczennic” loading=”lazy”>
Zamiast ślubu zawarli pakt. Kochanek szukała mu wśród swoich uczennic
- 08:56
“Gwiaździsta noc” miała powstać w innym czasie. Pokazali badania - 07:37
Jakim cudem Mróz pisze tak szybko? Używa patentu Stephena Kinga - 07:00
Ostatni quiz poniedziałkowy w październiku. 12 pytań tylko dla erudytów - 05:53
Cytat dnia. Zbigniew Zamachowski: Nic nie trwa wiecznie, a wiara rządzących… - 19:01
Pamiętasz “Pana Tadeusza”? Przy pytaniu o czarną polewkę każdy się myli
Source: kultura.gazeta.pl
