‘Miałem już dość’. Reżyser wyznał, co zrobił, by nie kręcić już ‘Polskich dróg’
Reżyser wyznał, co zrobił, by nie kręcić już “Polskich dróg”. “Miałem już dość”
Roksana Pamuła13 listopada 2026, 16:32
Serial “Polskie drogi” podbił serca widzów już w dniu premiery w 1977 roku. Produkcja Janusza Morgensterna, opowiadająca o losach Polaków w czasie wojny, szybko stała się kultowym obrazem pokolenia dorastającego w cieniu historii.
Dodaj nas do ulubionych źródeł w Google
Kulisy powstawania “Polskich dróg” zaskakują do dziś. Gdy w październiku 1977 roku serial (dostępny na vod.tvp.pl) zadebiutował na antenie telewizyjnej Jedynki, Janusz Morgenstern miał już na koncie sukces “Kolumbów” oraz “Potem nastąpi cisza”. Serial, do którego scenariusz napisał Jerzy Janicki (za wyjątkiem pierwszego odcinka stworzonego przez Bohdana Czeszko), skupiał się przede wszystkim na losach Polaków podczas II wojny światowej i choć nie miał nawiązywać do polityki, to szybko stał się manifestem dorastającego w tym trudnym czasie pokolenia.
– Moją obsesją jest wojna. Rozpoczęła się dla mnie, gdy byłem młodym chłopcem. Straciłem dokładnie wszystko: rodzinę, dom, miasto. Są to rzeczy, które tak głęboko siedzą i wnikają w pamięć, że nie sposób do dziś się z tym pogodzić – mówił scenarzysta w audycji Polskiego Radia.
Kto grał główną rolę w “Polskich drogach”? Na planie pracowało ponad 500 aktorów
Zanim produkcja doczekała się premiery, twórcy spędzili pracowite ponad trzy lata na planie. Początkowo stworzono jedynie zarys fabuły, zaś skrypty do poszczególnych odcinków realizowano na bieżąco, przez co nawet dla aktorów tajemnicą był rozwój poszczególnych wątków. W rolach głównych bohaterów Morgenstern postanowił obsadzić Karola Strasburgera i Kazimierza Kaczora, którzy zagrali kolejno Władysława Niwińskiego i Leona Kurasia. Pierwszy z nich obawiał się “doświadczonych kolegów i długiej nieobecności w domu”, drugi zaś, zgłaszając się na casting, nawet nie łudził się, że dołączy do obsady. Wszystko z powodu wpadki, którą zaliczył podczas pierwszego spotkania z reżyserem, kręcąc jeden z odcinków “Stawki większej niż życie”.
Gdy “Polskie drogi” pojawiły się na antenie, na aktorów błyskawicznie spadła popularność, o jakiej nawet im się nie śniło. – Gdy w sobotę leciał pierwszy odcinek, byłem jeszcze nierozpoznawalny, a w niedzielę zacząłem czuć na sobie spojrzenia przechodniów. We wtorek to już na pewno – opowiadał serialowy Kaczor na łamach portalu Onet.pl, przyznając, że do dziś wielu utożsamia go z bohaterem, którego grał w serialu.
Poza nim w obsadzie było jeszcze ok. 500 innych osób, choć niektóre źródło podają, że nawet 600, wśród których znaleźli się m.in. Piotr Pawłowski, Jolanta Lothe, Andrzej Seweryn, Piotr Fronczewski, Maciej Góraj czy Henryk Talar. Ostatni z nich grał hitlerowca Johanna Heimanna, co ściągnęło na niego falę krytyki. Niektórzy pluli, gdy widzieli go na ulicy, inni krzyczeli, że jest “szwabem”, a zdarzali się też tacy, którzy usiłowali go pobić.
Zobacz wideoNajpierw miał być “Nasz dom”, ale nazwa nie przeszła. Na szczęście kultowy serial powstał
Strasburger ujawnia warunki panujące na planie “Polski dróg”. Tak aktorów traktował Morgenstern
Problematyczne były nie tylko reakcje widzów, lecz także warunki panujące na planie. Jak można się domyślić, w drugiej połowie lat 70. aktorzy nie mogli liczyć na żadne luksusy, zwłaszcza że pomieszczenie kilku setek osób graniczyło z cudem. – Nie mieliśmy wtedy własnych garderób, przyczep, cateringu, ciepłych miejsc, tego rodzaju rzeczy. Tak jak Polska była wtedy inna, tak zupełnie inaczej kręciło się wówczas filmy – wspominał Strasburger. Podkreślił jednak, że mimo to nikt nie śmiał nawet narzekać na zastaną sytuację.
Autorytetem w tej kwestii był Morgenstern, który stawał na wysokości zadania, by każdy czuł się komfortowo i z nawet najbardziej problematycznej sytuacji potrafił wyjść obronną ręką. – Aprobował nasze pomysły, bo gra w dużej mierze opierała się na improwizacji – mówiła z kolei serialowa Basia Białasówna, czyli Jadwiga Jankowska-Cieślak.
Morgenstern nie chciał kontynuować “Polskich dróg”. Tak postanowił zakończyć losy głównego bohatera
O sukcesie “Polskich dróg” świadczą nieustannie pojawiające się pozytywne recenzje i niesłabnący zachwyt widzów. Zdaniem Strasburgera to zasługa przede wszystkim przekazu i fabuły, które miały drugie, znacznie głębsze dno. – Nie brakowało natomiast wewnętrznych rozterek ludzkich, prawdziwego człowieka. Takiego, który się boi, nie wie, co robić, i bohaterem nie jest od początku – opowiadał w programie “Z dnia na dzień”, dodając, że z każdą z postaci widzowie mogli bez problemu się utożsamić.
Na własnej skórze sukces odczuł także reżyser, którego fani zasypywali listami, domagając się stworzenia kontynuacji produkcji. Na łamach “Gazety Wyborczej” Morgenstern przyznał, że takie plany faktycznie się pojawiły, ale nie był w stanie poprzestać na propozycję “zepchnięcia bohaterów do lewicowego podziemia”. – Chciano, żebym kręcił dalej, ale miałem już dosyć. Bez wiedzy zwierzchników zabiłem głównego bohatera – przyznawał po latach, dodając, że producenci dowiedzieli się o tym, dopiero gdy montaż był już zakończony.
Cytat dnia. Marcin Dorociński: Mój patriotyzm polega na tym, że czuję obowiązek…
Kinowy hit dziś w TV. Krytycy rzadko tak chwalą polskie komedie
Malkovich, Rockwell, Buscemi. Gwiazdorska ekipa spotyka się w nowym filmie Martina McDonagha. To trzeba zobaczyć – czarny humor, wielkie gwiazdy i emocjeMATERIAŁ PROMOCYJNY
“Tylko Janek mógł to zrobić”. Scenarzysta o wstrząsającym serialu Holoubka- <img src="https://bi.im-g.pl/im/cf/98/1f/z33130959H.jpg" alt="Lektor usłyszał swój głos w spocie, a przy niej nie pracował. Jest wyrok” loading=”lazy”>
Lektor usłyszał swój głos w spocie, a przy niej nie pracował. Jest wyrok
- 16:32
“Polskie drogi” były hitem. Reżyser przyznał. “Miałem już dość” - 15:37
Malkovich, Rockwell, Buscemi. Gwiazdorska ekipa spotyka się w nowym filmie Martina McDonagha. To trzeba zobaczyć – czarny humor, wielkie gwiazdy i emocjeMATERIAŁ PROMOCYJNY - 12:01
Narodowy quiz wiedzy o Polsce. 15/15 to obowiązek prawdziwego Polaka - 11:36
Borys Szyc w nowym serialu Netfliksa. Jest zwiastun “Buntu” - 09:12
3 kultowe seriale fantasy. Obejrzysz jeden odcinek i przepadniesz
Source: kultura.gazeta.pl
