Scorsese uznał ten polski film za arcydzieło. Kawalerowicz realizował go 15 lat. ‘Piękny symbolizm’
Ten film Kawalerowicza ma ponad 40 lat. Scorsese umieścił go na liście “arcydzieł polskiego kina”
Roksana Pamuła29 sierpnia 2026, 12:14
Spośród wszystkich filmów stworzonych przez Jerzego Kawalerowicza o tym mówi się zdecydowanie najmniej. A szkoda, bo nie dość, że został obsypany nagrodami, to jeszcze zyskał uznanie samego Martina Scorsesego. Wybitny hollywoodzki reżyser umieścił go nawet na liście arcydzieł kinematografii.
Dodaj nas do ulubionych źródeł w Google
Miłośnikom kinematografii Martina Scorsesego przedstawiać nie trzeba. “Wściekły Byk”, “Taksówkarz”, “Chłopcy z ferajny”, “Wilk z Wall Street” i “Infiltracja” to zaledwie kilka tytułów z jego bogatego dorobku, którym zawdzięcza międzynarodową sławę, liczne nominacje i prestiżowe wyróżnienia, w tym także Oscara. Reżyser, uchodzący za jednego z najwybitniejszych w Hollywood, od lat podkreśla, jak ogromny wpływ na jego twórczość wywarło polskie kino. W 2014 roku zorganizował nawet w USA cykl pokazów, w trakcie których prezentował filmy naszych rodzimych twórców. Za sukcesem aż czterech z nich stał Jerzy Kawalerowicz.
Zobacz wideo45. rocznica premiery “Człowieka z żelaza”
Scorsese zachwycił się tym filmem polskiego reżysera. Ma ponad 40 lat, a wciąż mało kto go zna
W kontekście rozmów o najlepszych produkcjach polskiej kinematografii z dzieł Kawalerowicza najczęściej wymienia się “Pociąg”, “Faraona” i “Matkę Joannę od Aniołów”. Wszystkie te tytuły znalazły się na liście Scorsesego, ale reżyser do puli dorzucił jeszcze jeden – “Austerię”. Choć została zrealizowana na światowym poziomie i porusza ważną problematykę, to nie jest powszechnie znana. Ale zacznijmy od początku. Prace nad filmem rozpoczęły się już w 1967 roku, apunktem wyjścia była wydana rok wcześniej powieść Juliana Stryjkowskiego o tym samym tytule. Gdy Kawalerowicz zapragnął przenieść ją na ekrany, zaproponował pisarzowi, by wraz z nim i Tadeuszem Konwickim napisał scenariusz. Wtedy pojawiły się pierwsze przeszkody.
Władzy realizacja tego filmu nie była na rękę. O czym opowiada “Austeria”?
Akcja produkcji rozgrywa się pierwszego dnia i pierwszej nocy po wybuchu I wojny światowej. Z małego galicyjskiego miasteczka przerażeni zbliżającym się niebezpieczeństwem ludzie uciekają w popłochu, znajdując schronienie w karczmie, którą prowadzi poczciwy Żyd, Tag. Są wśród nich wszyscy – biedni, bogaci, wyemancypowani, chasydzi i religijni fanatycy. Spośród tej barwnej zbiorowości najbardziej wyróżnia się jednak postać właściciela tytułowej austerii. Choć ma świadomość nadchodzącej katastrofy, wszystkich, których przygarnął pod swój dach, otacza ciepłem i serdecznością. Ma bowiem przeczucie, że gdy nastanie świt, czeka ich zagłada.
To właśnie fabuła wysuwająca na pierwszy plan Żydów stanowiła dla władzy problem. Przyczyną była wojna sześciodniwowa – króki konflikt zbrojny, w którym Izrael pokonał koalicję stworzoną przez arabskie państwa: Egipt, Syrię i Jordanię. Kawalerowicz nie dał jednak za wygraną i postawił sobie za punkt honoru zrealizowanie tej produkcji. – Wszelkie polemiki operują tendencyjnymi argumentami: jedni pokazują szmalcowników, ściągających okup od Żydów ukrywających się w czasie okupacji, drudzy w odpowiedzi pokażą poświęcenie polskich rodzin. Szukam innej możliwości – mówił na łamach “Kina” podkreślając, że historia Żydów zasługuje na opowiedzenie. W końcu dopiął swego.
Zrealizowanie “Austerii” zajęło Kawalerowiczowi 15 lat. Kto w niej zagrał?
“Austeria” zadebiutowała na ekranach w 1982 roku i, co istotne, przeszła cenzurę bez ani jednej uwagi. Do kin przyciągnęła tłumy, ale to była nie tyle zasługa fabuły, co gwiazdorskiej obsady. Znaleźli się w niej m.in.: Franciszek Pieczka, Wojciech Pszoniak, Ewa Domańska, Szymon Szurmieja i Liliana Komorowska. Już po pierwszych dniach wyświetlania produkcja zebrała mnóstwo pozytywnych recenzji, potem została doceniona także na 9. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku, zdobywając Złotego Lwa.
U progu nadchodzącej zagłady. Elegia, modlitwa, mistycyzm. Zawieszenie, przejście pomiędzy życiem a śmiercią, głośne, emocjonalne, rozedrgane. Piękny symbolizm.
Imponujące pod każdym względem.
Do wpisania na listę UNESCO
– brzmią jedne z licznych pozytywnych komentarzy na temat “Austerii” na portalu Filmweb.pl, na którym dostała 7,1 gwiazdek od krytyków i 7,3 gwiazdki od widzów. Jeśli więc jeszcze jej nie widzieliście, to warto, zwłaszcza że poleca ją sam Scorsese. Produkcja jest teraz dostępna do wypożyczenia i do kupienia na platformie streamingowej Prime Video.
Który z tych filmów Jerzego Kawalerowicza lubisz najbardziej? Zapraszamy do udziału w sondzie oraz do komentowania.
Cytat dnia. Marzena Kipiel-Sztuka: Nie jestem osobą wierzącą, więc nie mogę…- Marek Piekarczyk: Zrobię wszystko, aby kobiety zawsze na mnie patrzyły
Natalie Portman w centrum literackiej afery. Ta książka rozpętała burzę- <img src="https://bi.im-g.pl/im/0d/76/1f/z32992525H.jpg" alt="Owsiak pokazał list. Pol’and’Rock Festival znowu zmieni lokalizację?” loading=”lazy”>
Owsiak pokazał list. Pol’and’Rock Festival znowu zmieni lokalizację? 
Cytat dnia. Sylvester Stallone: Nie mam już zbyt wiele czasu. Jestem w wieku, w którym…
- 12:14
Scorsese uznał polski film za arcydzieło. Jego realizacja trwała 15 lat - 12:00
Szybka Piątka. Jesteś przekonany, że zgarniesz komplet punktów? Sprawdźmy! - 10:29
Gorszyła rodziców i znikała ze szkół. Dziś Netflix kręci już drugi sezon - 07:10
Ojciec Dolly Parton nie umiał czytać. Ona zmieniła życie milionów dzieci - 07:00
Quiz weekendowy dla kozaków. Czy odpowiesz poprawnie na 4. pytanie?
Source: kultura.gazeta.pl
