W kinie potrzebowałam chusteczek. To najokrutniejsza arena ‘Igrzysk śmierci’
Na seansie potrzebowałam chusteczek. Tak krwawej ekranizacji fani chcieli
Justyna Bryczkowska21 listopada 2026, 08:04
Tym, którzy czytali “Igrzyska śmierci: Wschód słońca w dniu dożynek”, mogę tylko poradzić, żeby wzięli na seans chusteczki. Najlepiej dużo.
Dodaj nas do ulubionych źródeł w Google
Nie powiem, żebym od samego początku była wielką fanką”Igrzysk śmierci”. Nauczyłam się doceniać tę serię z czasem. Teraz do kina warto było się przejść choćby po to, by zobaczyć we wspaniale karykaturalnej roli Drusilli z naciągniętą do przesady twarzą Glenn Close, nagrodzonego Oscarem Kierana Culkina i nieziemsko szykownego, acz jak zwykle śmiertelnie niebezpiecznego, Ralpha Fiennesa jako demonicznego prezydenta Snowa. Jednak to młoda obsada, z Mckenną Grace i Josephem Zadą na czele, kradnie ten film dla siebie. Dzięki nim prawie nie poczułam, że seans trwał prawie trzy godziny. Z drugiej strony od napięcia i oczekiwania na każdą kolejną śmierć trochę rozbolała mnie głowa. A wiedziałam, że będzie ich dużo.
Na pierwszym miejscu są wielbiciele
Wśród fanów już po pierwszych pokazach testowych pojawiły się głosy, że “Igrzyska śmierci: Wschód słońca w dniu dożynek” to jedna z najlepszych, o ile nie najlepsza, części tego filmowego uniwersum. Choć osobiście wolę jednak “Igrzyska śmierci: Ballada ptaków i węży” z 2023 roku – tylko częściowo dlatego, że zdjęcia powstawały we wrocławskiej Hali Stulecia – to nie odmówię najnowszej odsłonie cyklu gigantycznego rozmachu.
Muszę jednak podkreślić, żeto naprawdę przede wszystkim film dla wielbicieli tego mrocznego świata, którzy się orientują w jego niuansach. Bo też nie jest to produkcja, którą można obejrzeć z pełną satysfakcją bez znajomości jej szerszego kontekstu. “Igrzyska śmierci” to ten rzadki przypadek franczyzy, która jest nastawiona przede wszystkim na to, by zadowolić czytelników, którym pewnych rzeczy nie trzeba tłumaczyć i którzy ten film bardzo chcieli obejrzeć.
Kto nie płakał nad nową książką Suzanne Collins, może się poczuć przebodźcowany tym wszystkim, co w jej ekranizacji się dzieje. Jednocześnie ci, którzy czytali, mogą się pieklić tylko o to, jak zmienione zostały jakieś szczegóły lub że pominięto pojedyncze sceny, które nie pasowały reżyserowi do tempa opowieści. Ta jest gęsta inie daje dużo czasu na oddech tudzież otarcie łez. Kryje się w niej też cała masa smaczków i niuansów, które sprawiają, że trudno nie docenić tego, jak wszystkie powieści Collins i ich ekranizacje są ze sobą spójne, a zarazem przemyślane. Gdyby twórcy chcieli zrobić po prostu łatwy do obejrzenia film, za nic by im się nie udało tego razem skleić.
Od bestsellera po film w rekordowym tempie
Rzadko się zdarza, by ekranizacja jakiejś powieści trafiła na ekran tak szybko, jak ma to miejsce z książką “Igrzyska śmierci: Wschód słońca w dniu dożynek”. Pozycja została wydana ledwie w marcu 2025 roku, a premiera filmu na jej podstawie wypada 20 listopada 2026 roku.
Powieść błyskawicznie okazała się największym bestsellerem w całym cyklu i zarazem globalnym hitem wydawniczym. Tylko w pierwszym tygodniu po publikacji w języku angielskim rozeszło się jej 1,5 mln egzemplarzy, dzięki czemu zadebiutowała na szczycie zestawień takich wydawców jak “The New York Times”, “USA Today” i “Publishers Weekly”. Od wydania powieści do stycznia 2026 roku na całym świecie sprzedano 4,4 mln egzemplarzy w języku angielskim (w druku, e-bookach i audiobookach) – podaje wydawnictwo Scholastic.
Nieźle jak na książkę, której akcja rozgrywa się w totalitarnym świecie dystopii wprost z koszmarów. Tu dodajmy, że autorka inspirowała się przy jej pisaniu filozofią szkockiego filozofa Davida Hume’a i jego przemyśleniami na temat milczącego przyzwolenia panującego w społeczeństwie. Szczególnie na to, z jaką łatwością “ogół bywa rządzony przez nielicznych”. W jej narracji nie zabrakło miejsca na to, by pokazać mechanizmy propagandy i efekty przekłamania w medialnych przekazach. W filmie te elementy też uwzględniono: może czasami pewne rzeczy wykłada się zbyt dosłownie, ale na pewno nie ucieka się tu od pokazywania rzeczy bolesnych.
Film wyreżyserował Francis Lawrence, który z wyjątkiem pierwszej części serii, odpowiadał za kształt wszystkich pozostałych odsłon cyklu. To aż niepokojące, jak dobrze panuje nad budowaniem tego okrutnego świata i za każdym razem potrafi pokazać go albo pod trochę innym kątem, albo sięgać trochę głębiej. Nie opowiada go za każdym razem od nowa, on go dla widzów rozszerza.
“Wschód słońca w dniu dożynek” w jego wykonaniu to przede wszystkim opowieść o stracie, determinacji i osobistych kosztach udziału w potrzebnej rewolucji. To też list miłosny do czytelników i głównego bohatera opowieści. Na ten przekaz gra wszystko: obraz, światło, dźwięk, spektakularne kostiumy, a przede wszystkim bohaterowie, których bezwiednie się śledzi.
Dla fanów to będzie idealny element układanki większej układanki
“Wschód słońca w dniu dożynek” to opowieść o najbardziej krwawych głodowych igrzyskach w historii Panem. Akcja rozgrywa się 24 lata przed wydarzeniami z pierwszej części cyklu i skupia się na postaci Haymitcha Abernathy’ego, przyszłego mentora Katniss Everdeen (Jennifer Lawrence) i Peeta Mellarka (Josh Hutcherson). Kiedy go poznaliśmy w pierwszych “Igrzyskach” i w wydaniu aktora Woody’ego Harrelsona, był już pogrążonym w żalu i nałogu alkoholowym mężczyzną, który walczył z demonami przeszłości. Dopiero iskra buntu buzująca w tych konkretnych trybutach pozwoliła mu się z tego marazmu otrząsnąć. Teraz najnowszy film pokazuje dokładnie bolesną genezę wydarzeń, które Haymitcha w ten stan na lata wpędziły. Myślę, że trudno o opowieść, która skuteczniej skłaniałaby widza do empatii dla bohatera.
Spotykamy Haymitcha (Joseph Zada) w dniu jego 16. urodzin. Chłopak ma pecha, bo urodził się 4 lipca, czyli w tym dniu, kiedy co roku w 12 dystryktach Panam losowane są do udziału w głodowych igrzyskach dzieci w wieku od 12 do 18 lat. Sytuacja jest jeszcze gorsza niż zazwyczaj, bo o ile normalnie wybierana jest dwójka uczestników, tak teraz z okazji 50. rocznicy Igrzysk Śmierci prezydent Snow uznał, że z każdej części kraju ściągnie podwójną liczbę trybutów. Na śmierć podczas 50. Głodowych Igrzysk, znanych jako Drugie Ćwierćwiecze Poskromienia, ma iść więc czwórka dzieciaków z każdej części kraju.
Dochodzi do pewnego zamieszania i ostatecznie Haymitch zostaje wybrany na takiego kozła ofiarnego. Poza nim do Kapitolu jadą Maysilee Donner (naprawdę świetna Mckenna Grace), młodziutka Louella McCoy (Molly McCann) i Wyatt Callow (Ben Wang). Wszyscy wiedzą, że jadą umrzeć, więc w zasadzie mają niewiele do stracenia. Już w pociągu zaczynają więc siać ferment za sprawą pyskatej Maysilee, która ma zaiste wspaniałą i brutalną wymianę zdań z graną przez Glenn Close Drusillą. To była cudowna scena, po której bardzo polubiłam tę buńczuczną bohaterkę, która nawet na arenie głodowych igrzysk miała ze sobą własne sztućce, bo nikt jej nie zabierze osobistej godności.
Jak wiemy, “Igrzyska Śmierci” to brutalne reality show, którego okrucieństwo jest tym większą torturą psychologiczną, że dzieciaki poza świadomością nieuchronnej śmierci, muszą sobie poradzić z tym, że od organizatorów i mentorów słuchają, że mają się “dobrze sprzedać” widzom i wykreować swój wizerunek tak, by spodobać się publiczności. Choć widzieliśmy to już w innych filmach z serii, ta formuła nie przestaje przerażać i zmuszać do refleksji nad tym, jak działa nasz świat i społeczeństwo. Trudno się nie cieszyć z tego, że Haymitch w tym filmie próbuje sabotować Igrzyska od środka. Niestety ponosi za to bardzo wysoką cenę, bo zrobił sobie z prezydenta Snowa osobistego wroga na samym początku.
Nie wiem, jak Ralph Fiennes to robi, ale zachowując absolutny minimalizm w ekspresji i ruchach, zagrał człowieka, na którego wystarczy tylko popatrzeć, żeby wiedzieć, że trzeba się go po prostu bać. A jednocześnie ma przepięknie ufryzowaną koafiurę, bardzo eleganckie i fikuśne stroje oraz zawsze obowiązkową różę w butonierce. Jest też po Donaldzie Sutherlandzie i Tomie Blythcie trzecim aktorem wcielającym się w postać Coriolanusa Snowa – stanowi jego środkowe wcielenie. Idealnie uzupełnia się z interpretacjami swoich poprzedników, dodając od siebie nutę eleganckiej psychopatii.
Dobrze oddaje tu obraz mężczyzny o martwych oczach, który lata temu brutalnie zrezygnował z jedynej szansy na miłość w życiu i od tej pory robi wszystko, co może, żeby świat zapomniał o kobiecie, przez którą poczuł się słaby. Bo przecież był moment, że Snow był gotów zrezygnować ze swoich snów o potędze – a wiemy o tym z “Ballady węży i ptaków”.
Teraz widzimy go u szczytu władzy: nie szczęści pieniędzy ani podstępów, by na pozycji się utrzymać. Tli się w nim jednak wspomnienie uczucia sprzed lat, o którym Haymitch irytująco mu przypomina za sprawą miłosnej relacji z niepokojąco podobnej do Lucy Gray Leonore Dove. To oraz fakt, że trybut z przeklętego dystryktu 12. ośmielił mu się publicznie postawić, sprawia, że Snow w życiorysie Haymitcha tworzy bliźniaczą do swojej wyrwę. Tym samym sprawia, że są jak ciemna i jasna strona jednej monety. Jeden z nich wybrał zło, drugi mimo życiowej traumy walczy ostatecznie po stronie dobra.
Szczególnie upiorne wrażenie sprawia też arena, na której rozgrywa się Drugie Ćwierćwiecze Poskromienia. Na pierwszy rzut oka to rajska dolina, pełna ślicznych kwiatków i uroczych zwierzątek: u Disneya tego bardziej bajkowo nie dałoby się chyba pokazać. Tymczasem tak naprawdę to wielka maszyna do zabijania, gdzie każdy krok może się okazać ostatnim. Zapewniam, żepo tym filmie nie da się patrzeć na wiewiórki i kwiaty tak samo przyjaźnie, jak wcześniej.
Widzowie już teraz dyskutują o tym, że prezydent Snow zaprojektował arenę tak, by oddawało jego postrzeganie dawnej ukochanej, Lucy Gray. Bo w jego oczach po wszystkim, co między nimi zaszło, była równie barwna i piękna, co niebezpieczna.
Takich aspektów produkcji można by analizować na pęczki i to naprawdę jest zabawa dla zapaleńców. Czy każdy taki smaczek wyłapie ktoś mniej zakochany w tym uniwersum? Oczywiście, że nie.
Czy to tylko granie na sentymencie?
Choć cały ten film to przede wszystkim uzupełnienie dobrze znanej czytelnikom i widzom historii oraz mit założycielski jednego z ulubieńców publiczności, to jegoobsada nie podszywa się pod aktorów, którzy wcześniej kreowali najważniejsze postaci tego uniwersum.
Trudne zadanie miał tu Joseph Zada, który odziedziczył postać po Woodym Harrelsonie. Udało mu się jednak w nią przeistoczyć na własnych warunkach i zarazem wnieść ten sam urok oraz drobne zgorzknienie, które starszy kolega temu bohaterowi nadał. Jednocześnie Zada pozostaje charyzmatyczny i wiarygodny: wierzy mu się, kiedy cierpi, a także kibicuje, choć czasem robi naprawdę głupie rzeczy.
Zobacz wideoRosjanie karmią chatboty fałszywkami, by zmienić narrację
Nie mogę się przestać zachwycać Mckenną Grace, która za każdym razem, kiedy pojawiała się na ekranie, kradła scenę dla siebie. A to tym bardziej imponujące, kiedy w obsadzie są też m.in. Glenn Close, Ralph Finneas, Maya Hawke, Kieran Culkin (musiał się bawić pysznie w roli telewizyjnego gospodarza głodowych igrzysk), Elle Fanning i Billy Porter.
Zwycięską ręką z tego filmu wychodzi też Jesse Plemons, który zagrał Plutarcha Heavensbee – podwójnego agenta, który jednocześnie gra według zasad Kapitolu i po cichu buduje podwaliny na rzecz ruchu oporu. Postać kreował za życia nagrodzony Oscarem Philip Seymour Hoffman, więc naprawdę nie było łatwo wejść w jego buty. Tymczasem Plemons zagrał tego bohatera tak, jakby to było dla niego tak naturalne, jak oddychanie – wziął go w posiadanie i nadał mu osobistego sznytu.
Zazwyczaj jestem raczej sceptycznie nastawiona do dopisywanych na siłę sequeli i prequeli. Tym razem jednak nie mogę się gniewać o to, że “Wschód słońca w dniu dożynek” powstał, bo na zasadzie wymarzonego rozszerzenia sprawnie komponuje się z resztą serii, która ma do zaoferowania coś więcej niż opowieści o krwawej jatce. W szerszym kontekście to dla młodych czytelników lekcja z obywatelskiego nieposłuszeństwa i opowieść o tym, jak się buntować wobec systemowego okrucieństwa.To aż fascynujące, że właśnie takie powieści zostają teraz bestsellerami, a filmy na ich podstawie przynoszą wielomiliardowe zyski.

Cytat dnia. Kondrat: Nie muszę nikomu udowadniać, że jestem prawdziwym Polakiem. Udowadniam to…
Polski thriller Netfliksa zmiażdżył konkurencję. To hit także na świecie
Jakim świątecznym zapachem jesteś?MATERIAŁ PROMOCYJNY
Nowy “Harry Potter” znów rozjuszył fanów. “Okropne, kto to zatwierdził?”
Zagraniczni krytycy o polskim hicie Netfliksa. “Wywołał dyskomfort”
- 08:04
Prawie nie poczułam, że seans trwał prawie 3 h. To krwawe “Igrzyska” - 06:31
Karczmarczyk o dzieciach. “Macierzyństwo to okres, kiedy z szafy…” - 17:00
Quiz. Lewandowski, Kubica, Makłowicz. Dopasujesz imię do trzech nazwisk? - 15:55
Wielki hit lat 90. Mało kto wie, że wszystko zaczęło się od książki - 14:11
Ferdka Kiepskiego miał zagrać ktoś inny. Znany aktor odmówił roli
Nasze oferty.

Source: kultura.gazeta.pl

