Alfred Szklarski to najpopularniejszy pisarz PRL-u. Twórca serii o Tomku spędził cztery lata w więzieniu
To najpopularniejszy pisarz PRL. Cztery lata spędził w więzieniu
Emil Bogumił28 października 2026, 07:29
Książki sprzedały się w milionach egzemplarzy i przez lata były elementem bibliotek. Za ich powstaniem stoi biografia naznaczona wojną, sądem i więzieniem.
Dodaj nas do ulubionych źródeł w Google
Alfred Szklarski to autor serii o Tomku Wilmowskim, jednej z najpopularniejszych sag przygodowych w historii polskiej literatury młodzieżowej. Twórca cyklu urodził się w Chicago i studiował w Szkole Nauk Politycznych na Wydziale Konsularno-Dyplomatycznym. Po wojnie osiadł w Katowicach, gdzie pracował jako redaktor i równolegle pisał powieści. To właśnie tam powstała seria, która zabierała młodych czytelników do Australii, Afryki i Ameryki Południowej. Historia życia jej autora pokazuje drogę od wojennej kontrowersji do literackiego sukcesu.
Amerykański początek i warszawska edukacja. Wojna doprowadziła go przed sąd
Alfred Szklarski w czasie okupacji publikował w prasie kontrolowanej przez Niemców. W 1944 roku wziął udział w Powstaniu Warszawskim jako żołnierz Armii Krajowej. W 1949 roku został skazany na 8 lat więzienia za współpracę z okupacyjnymi wydawnictwami. Opuścił zakład karny w 1953 roku na mocy amnestii.
Zobacz wideoJak Twardoch pisze książki? “Nie do końca jestem świadom swojego warsztatu”
Po wyjściu z więzienia Szklarski zamieszkał w Katowicach i podjął pracę w wydawnictwie Śląsk. W 1957 roku ukazała się powieść “Tomek w krainie kangurów”, która zapoczątkowała cykl o Tomaszu Wilmowskim. W kolejnych latach bohater pojawiał się między innymi w Afryce, Ameryce Północnej, na Syberii i w Amazonii. Łączny nakład książek o Tomku przekroczył 11 milionów egzemplarzy.
W 1968 roku w telewizyjnym plebiscycie Szklarski zostałuznany za najpopularniejszego autora literatury młodzieżowej w Polsce. Seria była wznawiana wielokrotnie, także po śmierci pisarza w 1992 roku. W 1994 roku ukazała się powieść “Tomek w grobowcach faraonów” dokończona na podstawie pozostawionych materiałów.
Egzotyczne realia tworzone przy biurku. Alfred Szklarski przygotowywał się do każdej powieści
Szklarski nie był podróżnikiem, mimo że jego bohaterowie przemierzali odległe kontynenty. Większość życia spędził w Katowicach, gdzie pisał i pracował zawodowo. Przed rozpoczęciem kolejnych tomów studiował atlasy, encyklopedie i literaturę naukową, przygotowując szczegółowe notatki dotyczące geografii i przyrody. Jedna książka powstawała zazwyczaj w ciągu od 8 do 10 miesięcy. Autor pisał głównie wieczorami i nocą, łącząc twórczość z obowiązkami zawodowymi i rodzinnymi.
Książki o Tomku były tworzone w realiach XX wieku i odzwierciedlają ówczesny sposób opisywania świata. Współcześnie zwraca się uwagę na obecność uproszczeń kulturowych oraz dominującą perspektywę europejską. Mimo krytycznych głosów cykl nadal jest wznawiany i funkcjonuje w obiegu czytelniczym jako klasyka literatury przygodowej dla młodzieży. Seria pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów polskiej literatury podróżniczej kierowanej do młodych odbiorców.

Rekordowa widownia tuż po premierze. Film hitem dekady
Wszedł na Netfliksa i zmiótł konkurencję. Miliony widzów nie odpuszczają
Lśniące włosy jak po salonowym zabiegu. Wystarczy ten kosmetykMATERIAŁ PROMOCYJNY
Wielki hit nagrywała bez nut. Potem nazywała go “swoją wizytówką”
Gwiazdor na nowym nagraniu nie przypomina siebie. “Co tu jest grane?”
- 07:29
Najpopularniejszy pisarz PRL. Książki sprzedał w milionach - 07:00
Cośrodowy quiz wiedzy. Pytanie o jedno dawne słowo zagina większość osób - 06:19
Linde-Lubaszenko o miłości. “Małżeństwo i szczęście to się wyklucza….” - 19:54
Świat oszalał na punkcie przeboju Queen. Stał się symbolem niezależności - 09:51
Jan Himilsbach urodził się 31 listopada. Teorie dotyczące pomyłki są dwie
Source: kultura.gazeta.pl

